Nói về làm thép cho đường sắt cao tốc 67 tỷ USD: Hòa Phát (HPG) tuyên bố sẽ tham gia nhiều nhất, doanh nghiệp khác thừa nhận không đủ tự tin

Phát biểu về định hướng tham gia vào các dự án hạ tầng tại ĐHĐCĐ, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Hòa Phát (HoSE: HPG) Trần Đình Long nhận định, Việt Nam đang bước vào giai đoạn đầu tư rất mạnh cho hệ thống đường sắt quốc gia và đường sắt cao tốc, với quy mô có thể lên tới hơn 3.000km. Theo ông, các dự án này sẽ tạo ra nhu cầu rất lớn về vật tư xây dựng.

Xác định đây là cơ hội mới, lãnh đạo Hòa Phát tuyên bố doanh nghiệp sẽ tham gia với quy mô rất lớn và đánh giá rằng: "Tỷ trọng tham gia của tập đoàn sẽ là lớn nhất luôn".

Đáng chú ý, chiến lược của HPG không chỉ dừng lại ở việc cung cấp thép xây dựng nền móng hạ tầng thông thường. Ban lãnh đạo tập đoàn hiện đang tập trung nghiên cứu và sản xuất nhiều loại thép đặc chủng. Đây là nguồn nguyên liệu gia công thiết yếu cho ngành công nghiệp đường sắt, được thiết kế để cung cấp trực tiếp cho các đơn vị đóng đầu máy và toa xe.

Sự tự tin của Hòa Phát hoàn toàn trái ngược với động thái thận trọng của các doanh nghiệp cùng ngành. Dù thị trường mở ra cơ hội lớn, rào cản về công nghệ và áp lực tài chính đã khiến nhiều doanh nghiệp khác phải đứng ngoài cuộc đua cung cấp vật tư cho đường sắt cao tốc.

Tại ĐHĐCĐ thường niên năm 2026 của Tổng Công ty Thép Việt Nam - CTCP (VNSTEEL, UPCoM: TVN), khi được hỏi về khả năng tham gia cung cấp thép cho các dự án quốc gia như đường sắt tốc độ cao, Chủ tịch HĐQT Lê Song Lai cho biết doanh nghiệp hiện vẫn chỉ tập trung cung cấp thép dài và thép xây dựng cho các dự án như Sân bay Long Thành hay Nhà ga T3 Tân Sơn Nhất. Đối với sản phẩm thép đường ray, ông Lai thẳng thắn thừa nhận: "Hiện nay năng lực sản xuất của chúng tôi chưa sản xuất được loại thép đặc thù này" và chỉ để ngỏ khả năng sẽ nghiên cứu trong thời gian tới nếu có cơ hội.

Trong khi VNSTEEL chưa đáp ứng được yêu cầu kỹ thuật, CTCP Đầu tư Thương mại SMC (HoSE: SMC) lại đang phải dồn toàn lực vào cuộc "đại phẫu" bảng cân đối kế toán. Thay vì mở rộng để đón đầu các dự án hạ tầng lớn, SMC đang phải triển khai kế hoạch thanh lý khoảng 5 tài sản, dự kiến thu về 800 tỷ đồng trong năm 2026 nhằm giảm đòn bẩy tài chính.

Bên cạnh việc bán tài sản, SMC cũng đã dừng gần như toàn bộ các mảng sản xuất kém hiệu quả như cán, tẩy, mạ và sản xuất ống thép. Lãnh đạo SMC thừa nhận các mảng này không còn phù hợp do yêu cầu vốn lớn và cạnh tranh gay gắt. Doanh nghiệp đang chuyển từ trạng thái mở rộng sang phòng thủ, ưu tiên cấu trúc tinh gọn hơn để khôi phục khả năng xoay vòng vốn.

Hiện tại, nhiều dự án đường sắt trọng điểm đang được triển khai, trong đó nổi bật là dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam với tổng mức đầu tư dự kiến lên tới 67 tỷ USD.