Phó Thủ tướng phát chỉ đạo mới với đề xuất xây tổ hợp chế tạo đầu máy, toa xe phục vụ chuỗi đường sắt 275 tỷ USD

Theo Báo Đầu tư, Văn phòng Chính phủ vừa ban hành Công văn số 1095/VPCP-CN, truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà về việc xác định cơ quan chủ quản và bố trí nguồn vốn đầu tư dự án xây dựng tổ hợp công nghiệp đường sắt.

Theo đó, Phó Thủ tướng giao các Bộ Xây dựng, Công Thương, Khoa học và Công nghệ, Tư pháp cùng UBND TP. Hà Nội nghiên cứu, cho ý kiến đối với đề xuất của Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam (VNR). Các cơ quan này cần làm rõ sự cần thiết, cơ sở pháp lý, thẩm quyền, trình tự, thủ tục và các nội dung liên quan, gửi ý kiến về Bộ Tài chính trước ngày 8/2/2026.

Bộ Tài chính được giao căn cứ quy định của pháp luật về đầu tư công, pháp luật về đường sắt và các quy định pháp luật có liên quan để xem xét, đánh giá các kiến nghị của VNR; đồng thời tổng hợp, báo cáo và đề xuất Thủ tướng Chính phủ theo đúng trình tự, thủ tục và thẩm quyền, hoàn thành trước ngày 12/2/2026.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu VNR phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính cùng các bộ, ngành, cơ quan liên quan để hoàn thiện hồ sơ dự án theo đúng quy định pháp luật và hướng dẫn của Bộ Tài chính.

Trước đó, VNR đã kiến nghị Bộ Xây dựng xem xét, báo cáo Thủ tướng Chính phủ giao Tổng Công ty làm chủ quản đầu tư dự án, với 100% nguồn vốn đầu tư công.

Để chuẩn bị cho dự án, VNR cho biết đã chủ động làm việc với nhiều doanh nghiệp lớn trong nước như Thành Công, Hòa Phát (HoSE: HPG), Tập đoàn Trường Hải (THACO), Tổng Công ty Máy động lực và Máy nông nghiệp Việt Nam (VEAM, mã: VEA) và VinSpeed (thuộc Tập đoàn Vingroup - VIC) nhằm nghiên cứu khả năng hợp tác phát triển công nghiệp đường sắt.

Bên cạnh đó, trong giai đoạn từ tháng 9 - 11/2025, VNR đã làm việc với Tập đoàn Trung Xa cùng nhiều doanh nghiệp Trung Quốc chuyên sản xuất, thiết kế phương tiện đường sắt như Đại Liên, Trường Xuân, Trường Giang, Đường Sơn…

Hiện nay, VNR đang tích cực phối hợp với các đơn vị tư vấn trong và ngoài nước để hoàn thiện báo cáo nghiên cứu tiền khả thi của dự án. Trong khoảng thời gian từ ngày 17/12 đến 25/12/2025, tư vấn Trung Quốc đã sang Việt Nam để tiến hành khảo sát sơ bộ, phục vụ công tác lập báo cáo. Lãnh đạo VNR cho biết, báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự kiến sẽ được hoàn thiện trong vòng 3 tháng tới.

Theo định hướng phát triển, tổ hợp công nghiệp đường sắt sẽ tập trung đẩy mạnh sản xuất trong nước, từng bước nội địa hóa các linh kiện phần cứng, phần mềm thuộc hệ thống thông tin, tín hiệu và cấp điện; đồng thời làm chủ công tác vận hành, bảo trì cũng như sản xuất phụ tùng thay thế cho các tuyến đường sắt, đặc biệt là đường sắt tốc độ cao.

Tổ hợp cũng đặt mục tiêu tiếp nhận chuyển giao công nghệ, đầu tư máy móc, thiết bị để sản xuất đầu máy, toa xe cho các tuyến đường sắt quốc gia có tốc độ dưới 200km/h, đồng thời mua thiết kế để chế tạo toa xe phục vụ các tuyến đường sắt đô thị.

Theo tính toán sơ bộ, dự án có tổng mức đầu tư khoảng 17.509 tỷ đồng, dự kiến mang lại doanh thu 228.102 tỷ đồng trong giai đoạn 2030 - 2050, lợi nhuận bình quân khoảng 1.141 tỷ đồng/năm, với thời gian hoàn vốn ước tính 16 năm.

VNR đánh giá, dự án tổ hợp công nghiệp đường sắt sẽ tạo cú hích quan trọng cho ngành công nghiệp đường sắt trong nước, góp phần hiện thực hóa mục tiêu nâng cấp và phát triển mạng lưới đường sắt quốc gia với tổng vốn đầu tư lên tới 275 tỷ USD vào năm 2050. Trong lộ trình này, tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam cũng đang được xúc tiến các bước chuẩn bị, hướng tới mục tiêu sớm khởi công vào cuối năm nay.