Sân bay lớn nhất miền Bắc đang xây dựng dự kiến sẽ có nhiều thay đổi quan trọng

Công ty cổ phần Hạ tầng Hàng không Masterise (MAI) vừa có văn bản gửi Bộ Xây dựng, đề nghị chấp thuận chủ trương nghiên cứu điều chỉnh Quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Gia Bình thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050. Doanh nghiệp đồng thời đề xuất được tài trợ sản phẩm là hồ sơ điều chỉnh quy hoạch.

Theo MAI, kiến nghị này xuất phát từ những vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai dự án, cũng như kết quả tính toán chi tiết nhu cầu khai thác ở các giai đoạn tiếp theo. Việc điều chỉnh nhằm tổ chức lại không gian, nâng cao hiệu quả sử dụng đất và tạo thuận lợi cho quá trình đầu tư, vận hành sân bay.

Theo điều chỉnh quy hoạch sân bay Gia Bình, sân bay được xác định đạt cấp 4F, có công suất khoảng 30 triệu hành khách và 1,6 triệu tấn hàng hóa mỗi năm vào năm 2030. Tầm nhìn đến năm 2050, công suất dự kiến tăng lên 50 triệu hành khách và 2,5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm, với hệ thống 4 đường cất hạ cánh. Tổng diện tích đất quy hoạch khoảng 1.960 ha, bao gồm đất phục vụ hàng không dân dụng, khu bay dùng chung và đất an ninh do Bộ Công an quản lý.

Sắp xếp lại nhà ga, sân đỗ và bổ sung đường lăn thoát nhanh

Một trong những nội dung trọng tâm được MAI đề xuất là điều chỉnh phương án tổ chức nhà ga hành khách và sân đỗ tàu bay, dựa trên nhu cầu khai thác thực tế.

MAI kiến nghị thay đổi hình dạng và vị trí khối nhà ga nhằm rút ngắn dây chuyền phục vụ hành khách, tối ưu hoạt động xử lý hành lý, kết nối sân đỗ và trung tâm giao thông.

Nhà ga vẫn được bố trí phía Đông khu nhà khách VIP, duy trì công suất 30 triệu hành khách/năm đến năm 2030. Trong giai đoạn tiếp theo, công trình dự kiến mở rộng về phía Tây Nam để nâng công suất lên 50 triệu hành khách/năm vào năm 2050.

Đối với sân đỗ, doanh nghiệp đề xuất giữ nguyên quy mô khoảng 65 vị trí đỗ vào năm 2030 và 99 vị trí vào năm 2050, bao gồm cả khu vực phục vụ nhà khách VIP. Tuy nhiên, cách bố trí sẽ được điều chỉnh để phù hợp với thiết kế nhà ga mới, đồng thời áp dụng giải pháp vị trí đỗ linh hoạt, có thể phục vụ một tàu bay thân rộng code E hoặc hai tàu bay code C.

Hệ thống 4 đường cất hạ cánh tiếp tục giữ nguyên vị trí và quy mô theo quy hoạch đã được duyệt. MAI chỉ kiến nghị bổ sung một đường lăn thoát nhanh cho đường cất hạ cánh số 3 trước năm 2030 và thêm 4 đường lăn thoát nhanh tại đường cất hạ cánh số 1 và số 4 trong giai đoạn đến năm 2050.

Các hạng mục này được kỳ vọng giúp tàu bay rời đường băng nhanh hơn sau khi hạ cánh, qua đó nâng cao năng lực khai thác và hạn chế tình trạng ùn tắc trong giờ cao điểm.

Đề xuất bố trí 4 ga đường sắt đô thị, tổ chức lại các khu chức năng

Bên cạnh hạ tầng hàng không, MAI cũng kiến nghị điều chỉnh đáng kể phương án sử dụng đất dành cho các cơ quan quản lý nhà nước, thương mại dịch vụ và hệ thống giao thông kết nối.

Theo quy hoạch hiện hành, trụ sở các cơ quan quản lý được phân bổ tại 8 lô đất riêng biệt. Nhà đầu tư đề xuất tập trung các công trình này về phía Nam trục đường trung tâm, gần khu bay, đồng thời hợp khối trụ sở an ninh hàng không và Công an cửa khẩu, bổ sung trụ sở Cục Kỹ thuật nghiệp vụ (A06).

Phương án mới dự kiến giảm diện tích đất dành cho các trụ sở từ 70.140m2 xuống còn 54.000m2, qua đó tiết kiệm hơn 1,6 ha đất để bố trí lại các chức năng khác.

Đối với khu thương mại, dịch vụ và văn phòng, MAI đề xuất bố trí khoảng 20,98ha trong giai đoạn đầu, gồm hai phân khu phía Tây Bắc và Đông Bắc sân bay. Các công trình dự kiến bao gồm văn phòng hãng hàng không, khu điều hành và tổ hợp thương mại dịch vụ, với tổng diện tích sàn tối đa khoảng 383.200m2.

Doanh nghiệp cũng kiến nghị chuyển các chức năng khách sạn, trung tâm thương mại ra khỏi khu vực nhà ga hành khách để tách biệt hoạt động kinh doanh phi hàng không với dây chuyền khai thác chính.

Riêng quỹ đất khoảng 108,81ha ở phía Nam được đề xuất tiếp tục giữ làm đất dự trữ phát triển, chỉ xác định chức năng sử dụng khi xuất hiện nhu cầu thực tế, thay vì mặc định triển khai khi sân bay đạt công suất 50 triệu hành khách/năm.

Đối với hạ tầng kỹ thuật, phương án điều chỉnh bao gồm việc sắp xếp lại khu bảo dưỡng, sửa chữa tàu bay về phía Đông, bổ sung nhà chứa tàu bay và các công trình hậu cần. Khu đất dự trữ phía Đông cũng được nghiên cứu phát triển hệ thống kho hàng hóa, trung tâm thương mại điện tử và dịch vụ chuyển phát nhanh, trong khi vị trí và công suất nhà ga hàng hóa vẫn được giữ nguyên.

Điểm đáng chú ý trong đề xuất là phương án tích hợp trung tâm giao thông đa phương thức ngay trước nhà ga hành khách, kết hợp nhà để xe nhiều tầng, bến xe buýt và ga đường sắt đô thị.

Ngoài ga phục vụ trực tiếp nhà ga hành khách, MAI còn đề xuất dự trữ đất cho các ga kết nối những khu chức năng khác. Tổng cộng, sân bay Gia Bình dự kiến có 4 ga đường sắt đô thị trong phạm vi quy hoạch, với vị trí cụ thể cần được thống nhất cùng quy hoạch tuyến đường sắt của tỉnh Bắc Ninh.

Theo MAI, việc sớm xem xét điều chỉnh quy hoạch sẽ tạo cơ sở pháp lý để triển khai giai đoạn 1.2 và xây dựng các trụ sở cơ quan quản lý nhà nước, trong đó Cục Hải quan dự kiến khởi công trụ sở vào tháng 11/2026.

Hiện doanh nghiệp đang triển khai các hạng mục giai đoạn đầu phục vụ APEC 2027, đồng thời chuẩn bị đầu tư nhà ga hành khách, sân đỗ, khu hàng hóa và các công trình đồng bộ cho giai đoạn tiếp theo.