Từ 2026: Đã được tăng lương nhưng nhiều người vẫn không biết hoặc hiểu sai, người sử dụng lao động nếu làm trái sẽ bị phạt lên tới 75 triệu

Từ ngày 1/1/2026, Nghị định 293/2025/NĐ-CP của Chính phủ về mức lương tối thiểu đối với người lao động làm việc theo hợp đồng lao động chính thức bắt đầu có hiệu lực.

Ai được tăng lương từ 1/1/2026?
Theo quy định, người sử dụng lao động có trách nhiệm điều chỉnh tiền lương đối với những trường hợp đang được trả thấp hơn mức lương tối thiểu mới áp dụng theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP.

Đối với người lao động đang hưởng mức lương bằng hoặc cao hơn mức lương tối thiểu mới, việc tăng lương không mang tính bắt buộc. Việc điều chỉnh chỉ được thực hiện khi hai bên đã có thỏa thuận trước về điều kiện, lộ trình tăng lương và người lao động đáp ứng đầy đủ các điều kiện này.

Trường hợp doanh nghiệp đã ban hành thang lương, bảng lương hoặc quy chế nâng lương nội bộ, người sử dụng lao động phải thực hiện tăng lương nếu người lao động đủ điều kiện theo quy định đã công bố.

Xử lý thế nào khi địa bàn có mức lương tối thiểu thấp hơn trước?

Một điểm đáng chú ý của Nghị định 293/2025/NĐ-CP là quy định về thay đổi địa bàn áp dụng lương tối thiểu. Theo đó, nếu do điều chỉnh địa bàn mà mức lương tối thiểu mới thấp hơn mức đang áp dụng tại thời điểm ngày 31/12/2025, người sử dụng lao động vẫn phải tiếp tục trả mức lương tối thiểu cũ cho người lao động được tuyển dụng trước thời điểm này.

Mức lương tối thiểu được xác định là “mức sàn” thấp nhất để các bên thỏa thuận và trả lương. Pháp luật không hạn chế quyền của người lao động trong việc đề xuất mức lương cao hơn, căn cứ vào tính chất công việc, năng lực và hiệu quả lao động.

Trường hợp không đạt được thỏa thuận và không có nhu cầu tiếp tục làm việc, người lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, với điều kiện tuân thủ đúng thời hạn báo trước theo Bộ luật Lao động năm 2019.

Lương người tốt nghiệp đại học có bắt buộc cao hơn 7%?

Nghị định 293/2025/NĐ-CP không đặt ra yêu cầu bắt buộc tiền lương của người lao động tốt nghiệp đại học phải cao hơn 7% so với mức lương tối thiểu.

Tuy nhiên, nếu trong hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể hoặc các thỏa thuận hợp pháp khác đã có cam kết về mức lương cao hơn (ví dụ cao hơn ít nhất 7% đối với công việc đòi hỏi qua đào tạo), thì các cam kết này vẫn phải được thực hiện, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.

Trả lương thấp hơn mức tối thiểu có bị xử phạt?

Theo Nghị định 12/2022/NĐ-CP, hành vi trả lương thấp hơn mức lương tối thiểu sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính. Mức phạt được áp dụng tăng dần theo số lượng người lao động bị vi phạm, tối đa lên tới 75 triệu đồng đối với cá nhân và gấp đôi đối với tổ chức.

Bên cạnh đó, người sử dụng lao động còn buộc phải trả đủ phần tiền lương còn thiếu và khoản tiền lãi phát sinh cho người lao động.