Chính quyền Tổng thống Donald Trump ngày 17/4 đã gia hạn một lệnh miễn trừ cho phép các quốc gia tiếp tục mua dầu Nga bị trừng phạt trên biển thêm khoảng 1 tháng, trong bối cảnh nhiều nghị sĩ chỉ trích Washington đang “nương tay” với Moscow khi cuộc chiến tại Ukraine vẫn kéo dài.
Cú “quay đầu” này phản ánh sự đảo chiều nhanh chóng của ngành năng lượng Nga kể từ khi xung đột Iran bùng nổ.
Trong bối cảnh căng thẳng địa - chính trị leo thang và nguồn cung năng lượng toàn cầu biến động mạnh, Iran đang tận dụng lợi thế chiến lược tại eo biển Hormuz để gia tăng sức ép ngược trở lại Mỹ. Động thái Ấn Độ nối lại nhập khẩu dầu từ Tehran sau nhiều năm gián đoạn cho thấy những chuyển dịch đáng chú ý trong cán cân năng lượng.
Hàng chục nghìn ô tô đang được xuất khẩu từ Trung Quốc sang Nga thông qua các kênh “thị trường xám”, lách lệnh trừng phạt của phương Tây và châu Á, đồng thời đi ngược cam kết rút khỏi thị trường Nga của nhiều hãng xe lớn.
Xuất khẩu dầu của Iran âm thầm đạt mức cao kỷ lục trong 7 năm với 1,67 triệu thùng/ngày, khiến giới phân tích cho rằng chính quyền Mỹ đang "nới lỏng" việc thực thi trừng phạt vì lo ngại tác động của giá xăng tăng cao đến triển vọng bầu cử giữa nhiệm kỳ 2026.
Việc Washington siết trừng phạt hai tập đoàn dầu khí hàng đầu của Nga đã làm gián đoạn dòng chảy dầu sang Ấn Độ. Tuy nhiên, Reliance đang tận dụng các nhà cung cấp không nằm trong danh sách trừng phạt để duy trì hoạt động của tổ hợp lọc dầu Jamnagar.
Sự tăng trưởng này chủ yếu được thúc đẩy bởi chi tiêu quân sự tăng mạnh trên toàn cầu, cùng với nhu cầu vũ khí gia tăng do xung đột tại Ukraine và Gaza.
Igor Sechin, một trong những nhân vật quyền lực nhất trong ngành năng lượng Nga, ngày 26/11 cảnh báo rằng các lệnh trừng phạt do Mỹ, châu Âu và các đồng minh áp đặt lên Nga và Trung Quốc sẽ kích hoạt một cuộc khủng hoảng kinh tế mới tại phương Tây.
Áp lực trừng phạt phương Tây đang khiến Nga vật lộn để duy trì dòng chảy dầu. Hàng chục tàu chở Urals và ESPO đang tìm hướng đến Ấn Độ, Trung Quốc hoặc các cảng chuyển tải, trong khi các giải pháp trung gian được triển khai để tránh bị kiểm soát nghiêm ngặt.
Một thử nghiệm tài chính âm thầm đang diễn ra tại Myanmar có thể tạo ra bước ngoặt trong cuộc đấu quyền lực tiền tệ toàn cầu, làm suy yếu đáng kể hiệu lực của các lệnh trừng phạt do Mỹ dẫn dắt.
